EKSPRESOWA WYSYŁKA TEGO SAMEGO DNIA dla zamówień złożonych do 12:00! DARMOWA DOSTAWA już od 99 zł!
2022-04-27

Jan „Don Juan” Szychowski - połączył yerba mate i Polskę

Jan Szychowski twórca polsko-argentyńskiej yerba mate

Amanda to jedna z najbardziej znanych argentyńskich marek yerba mate. Eksportowana jest do krajów na całym świecie - od Ameryki Północnej po Bliski Wschód. Popularna jest także w naszym kraju. Ale czy wiesz, że mimo argentyńskiego pochodzenia, Amanda to „polska” marka? Za jej sukcesem stoi Polak, Jan Szychowski.

Jan Szychowski - twórca polsko-argentyńskiej yerba mate

Początek istnienia argentyńskiej marki yerba mate Amanda ma związek z falą emigracji polskich chłopów do Ameryki Łacińskiej, na przełomie XIX i XX w. Wśród emigrantów w 1900 r. znalazła się pochodząca z Borszczowa (obecnie położonego na Ukrainie) rodzina 11-letniego wówczas Jana Szychowskiego, który kilkanaście lat później odegrał znaczącą rolę w historii yerba mate. Szychowscy osiedlili się w Apóstoles, w prowincji Misiones, położonej na północy Argentyny. Młody Jan początkowo zajmował się kowalstwem. Ożenił się, a w 1914 r. wraz z ojcem wyjechał do Buenos Aires, by znaleźć pracę, zarobić pieniądze i wrócić do ojczyzny lub przenieść się do Ameryki Północnej. W tym czasie w Europie wybuchła wojna, co pokrzyżowało plany Szychowskich. Podróż do stolicy nie poszła jednak na marne, bo Jan wypatrzył tam sprowadzone z zagranicy maszyny tokarskie. Wykorzystując swój talent i pomysłowość, po powrocie do Apóstoles własnoręcznie zaprojektował i skonstruował wielofunkcyjną tokarkę - początkowo w nieco prymitywnej, drewnianej wersji, a następnie ulepszoną, wykonaną z metalu. Było to pierwsze tego typu urządzenie skonstruowane w Argentynie, które pomogło mu w stworzeniu kolejnych, innowacyjnych maszyn. Zbudował m.in. maszynę do czyszczenia i sortowania ryżu i kukurydzy, młyn do przetwarzania manioku, maszynę do cięcia liści i gałązek ostrokrzewu i maszynę do pakowania yerba mate. Szychowski poprowadził też linię telefoniczną biegnącą od położonego 20 km od jego estancji miasta Apóstoles oraz przyczynił się do budowy tamy na płynącej nieopodal rzece Chimiray, co umożliwiło produkcję energii elektrycznej w jego gospodarstwie. Wszystkie wynalazki stały się narzędziami niezbędnymi do funkcjonowania i ulepszania rosnącego w siłę przedsiębiorstwa „La Cachuera”, które wyspecjalizowało się w produkcji żywności, w tym popularnej w Ameryce Południowej yerba mate. Upór i pracowitość przyniosły Szychowskiemu, nazywanemu wśród lokalnych mieszkańców „Don Juanem”, sławę i fortunę. Tak też powstała słynna obecnie na całym świecie marka yerba mate Amanda - o argentyńskim pochodzeniu, ale z polskimi korzeniami, do czego nawiązano w biało-czerwonych barwach etykiety.

Jan Szychowski twórca polsko-argentyńskiej yerba mate

Yerba mate Amanda - dziedzictwo Jana Szychowskiego

Rodzina Szychowskich odniosła ogromny sukces, a wieść o tym szybko się rozniosła, docierając aż za ocean, do rządu II Rzeczypospolitej Polskiej, który w 1936 r. przyznał całej rodzinie Brązowy Krzyż Zasługi. W 1956 r. fabrykę Szychowskiego odwiedził dziennikarz prestiżowego czasopisma „National Geographic Magazine”, Franc Shor, za którego sprawą niedługo później Jan Szychowski został mianowany Honorowym Członkiem „National Geographic Society”. Pośmiertnie odznaczony został przez argentyńskie Ministerstwo Rolnictwa „Orderem Yerba Mate”, a w 1999 r. władze Apóstoles uhonorowały pamięć wielkiego wynalazcy nagrodą „Andresito”. Jan Szychowski zmarł w 1960 r. Pracował niemal do końca swojego życia. Zgodnie z jego wolą, pochowany został na szczycie wzgórza, z którego rozciąga się widok na stworzone przez niego gospodarstwo „La Cachuera” - dolinę, tamę, wodospad i wiecznie zielone plantacje ostrokrzewu paragwajskiego. Firmę przejęli jego synowie, a stworzona przez rodzinę Szychowskich marka yerba mate stała się jedną z najpopularniejszych na całym świecie. „Don Juan” zostawił po sobie ogromne dziedzictwo, bardzo ważne dla regionu, w którym spędził większość swojego życia. Na jego cześć, w 100. rocznicę przybycia do Misiones pierwszych polskich i ukraińskich osadników, na terenie „La Cachuera” otworzone zostało muzeum, w którym do dziś można posłuchać historii opowiadanych przez potomków Szychowskiego, obejrzeć stworzone przez niego maszyny i odznaczenia, jakimi został nagrodzony. W 2021 r. prezydent Argentyny, Alberto Fernandez wydał dekret o uznaniu Muzeum Historycznego im. Jana Szychowskiego w Apóstoles za zabytek historyczny.


Źródło grafiki z Janem Szychowskim: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/

Dbamy o Twoją prywatność

Sklep korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Zamknij
pixel