Tykwa - dar natury o niejednym zastosowaniu

2018-06-21

yerba mate yerbamate rosamonteTykwa to pnąca roślina z rodziny dyniowatych spotykana w tropikalnej strefie podrównikowej. Niektóre jej odmiany nadają się do spożycia. Od najdawniejszych czasów stanowi jednak cenny surowiec z zupełnie innego powodu. Dojrzały owoc rośliny zwany kalebasą cechuje twarda i wytrzymała skorupa. Fani yerba mate cenią sobie wykonane z niej matera. Zastosowań jest jednak znacznie więcej. Wysuszona i wydrążona kalabasa może być naczyniem, pojemnikiem, a nawet instrumentem muzycznym!

 
W warunkach naturalnych, tykwa sięga nawet 9 metrów wysokości. Zielone pnącza rośliny okalają drzewa, skały bądź budynki. W sezonie pojawiają się na niej piękne białe kwiaty. Z czasem rodzą się soczyście zielone, niewielkie owoce zbliżone kształtem do gruszek. Zanim stwardnieją, nadają się do spożycia i przypominają w smaku rodzime cukinie. Jako kulinaria, cieszą się popularnością w Azji. W kuchni indyjskiej, chińskiej i japońskiej stanowią powszechny składnik wielu dań. Dojrzewanie przebiega szybko. Owoce intensywnie zwiększając swoją objętość, a charakterystyczny kolor z czasem blednie. Na przestrzeni wieków metoda obróbki skorupy właściwie nie uległa większym zmianom. Usuwa się miąższ, po czym całość jest suszona i konserwowana tłuszczem. Tak spreparowana roślina znalazła wiele funkcji. Najpopularniejszą z nich jest transport i przechowywanie wody lub żywności. Równie powszechne, choć znacznie oryginalniejsze są instrumenty wykonane z kalebasy. W przypadku pochodzącej z Afryki marimby owalne skorupy służą za pudła rezonansowe. Po wypełnieniu ich drobnymi kamykami lub ziarnami sprawdzają się natomiast jako marakasy. Te typowe dla Ameryki Łacińskiej grzechotki zaliczają się do flagowego instrumentarium w muzyce kolumbijskiej i kubańskiej. Wreszcie, może mniej praktyczne, lecz jakże ważne dla kultury ludowej zastosowanie: sztuka. Finezyjnie zdobione przez tubylców tykwy świadczą o bogatym folklorze zamieszkujących tropiki ludów.

yerba mate                           yerba mate rosamonte
Tradycyjna gwatemalska marimba wykonana z tykw                                                           Guiro - kubański instrument perkusyjny 


Kalebasy były dobrze znane plemieniu Guarani i prócz wspomnianych zastosowań służyły im jako naczynia do yerba mate. Nazywano je “caiguá”. Wraz z drewnianymi bombillami stanowiły nieodłączny zestaw każdego indiańskiego mateisty. Ceramiczne matera pojawiły się z kolei znacznie później, gdyż dopiero w okresie kolonizacji.  Można zatem powiedzieć, że tykwa to najbardziej pierwotny przyrząd do serwowania naparu z ostrokrzewu. Mimo licznych nowości i wariacji, wciąż cieszy się dużą popularnością. Nic w tym dziwnego - sprawdza się przecież znakomicie. W tym tkwi właśnie siła klasyki!

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel